Reklama

 Wspominamy, szukając w swoim życiu momentów zwrotnych, ważnych wydarzeń. Jedną z płaszczyzn istotnych w naszym życiu jest moment otarcia się o żywą, pulsującą tkankę historii.

 Wspominamy, szukając w swoim życiu momentów zwrotnych, ważnych wydarzeń. Jedną z płaszczyzn istotnych w naszym życiu jest moment otarcia się o żywą, pulsującą tkankę historii. I o tym właśnie będzie te kilka słów. Dorastaliśmy w tzw. PRL-u, w epoce póżnego Gierka. Innej Polski nie znaliśmy, czasem tylko dowiadywaliśmy się o jej istnieniu z opowiadań ojców, dziadków, czy też z podręczników historii , w których to tę poprzednią, Niepodległą Polskę opisywano w czarnych i ciemnych kolorach. Z czasem zaczeli pojawiać się odważni ludzie i nielegalne pisma, niektórzy z nas słuchali Radia Wolna Europa…

Za oknami naszych rodzinnych domów, daleko od codziennych zmartwień , walczyły ze sobą na śmierć i życie dwa polityczne, ekonomiczne i militarne systemy: komunizm (którego po zajęciu Polski w 1944/45 r. przez Rosję Sowiecką byliśmy częścią) i kapitalizm, którego liderem były USA. Kiedy Sowieci utracili swoją pozycję mocarstwową, głównie przez swoją niewydolność gospodarczą i niedorozwój ekonomiczny spowodowany totalitarną ideologią, powstała koncepcja przebudowy tej części Europy, w której nam przyszło żyć.

Kiedy pytamy jakie wydarzenia i doświadczenia z początku lat 80-tych ubiegłego wieku najbardziej zapadły nam w pamięć, to w moim przypadku nasuwa się ich kilka. Pierwszym ważnym dla mnie wydarzeniem był kilkutygodniowy okupacyjny strajk (29 dni) studentów Uniwersytetu Łódzkiego, który rozpoczął się pod koniec stycznia 1981 roku. Uczestniczyłem w nim na wydziale Filozoficzno-Historycznym, w macierzystym Instytucie Historii.

Największym szokiem, pamiętam było mycie się w styczniowej lodowatej wodzie (ciepłą wyłaczono), poza tym było to wspaniałe duchowe, ale i organizacyjne przedsięwzięcie i przeżycie. Tam na tym strajku prowadzonym przez powstałe Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS) wyobrażaliśmy sobie Wolność, pisaliśmy odezwy i artykuły do studenckiej braci, mieszkańców Łodzi i Świata i nawiązywaliśmy kontakty z pracowniczą Solidarnością w kategorii druku gazety (Zakłady im.J.Marchlewskiego, przew. Solidarności – Dłużniewski, wspaniał facet, już nie żyje), kolportarzu druków i nocnych długich rewelacyjnych dyskusji.

Tak cementowała się studencko-robotnicza więż i zaufanie, które przydawało się póżniej. Rezultatem tego doświadczenia była potrzeba i konieczność kształcenia siebie i innych w celu obudzenia, nazwania i szerzenia wiedzy wśród „Tutejszych” mieszkańców o możliwej prawdziwej Polsce, aby przeciwstawić się próbie skanalizowania protestu Solidarności i całego ruchu do ceny kilograma kiełbasy i 100 zł podwyżki.

Drugim dobrze zapamiętanym wydarzeniem był „wybuch” Stanu Wojennego przeprowadzonego przez, jak to się popularnie mówiło „ moskiewskich pachołków” i zdrajców na czele z niewolniczym janczarskim skrzepem Jaruzelskim i jego targowickim komitetem WRON-y. Dziś właśnie o tym…

             WROCŁAW – KONGRES ŚRODOWISK DEMOKRATYCZNYCH

Stan wojenny zastał mnie i moich kumpli z redakcji „Nowszych Dróg” i Związku Młodzieży Demokratycznej we Wrocławiu. Tam od 12/12/81 r. miał miejsce Kongres Środowisk Demokratycznych z całej Polski, przewidziany na dwa dni, mający na celu zintegrowanie tych środowisk (Ruch Wolnych Demokratów ,mec. K.Głogowskiego, A.Pleśniara), piłsudczyków (Ostoja-Owsiany), mec. Andrzej Kern (póżniejszy mój kolega z celi z ZK w Łowiczu i vice marszałek Sejmu), radykalnch odłamów ZMD (okręg łódzki, A.S. Gożdzikowski, J.K. Matysiak, P. Walczak, A. Martula i inni) i całą masę nie wymienionych tu organizacji i ruchów).

Z pierwszego dnia obrad pamiętam wystąpienie „jasnowidza” Ostoi-Owsianego, aktywisty niepodległościowego z Łodzi, który zapytał (12XII wieczorem!):” jak my zareagujemy i jak zareaguje kraj, jeśli jutro komuniści wprowadzą stan wyjątkowy i nas wyaresztują”!. Odpowiedzią było wzruszenie ramion wielu zebranych (co on tu wydziwia?).

                               STAN WOJENNY WE WROCŁAWIU

Wcześnie rano 13 grudnia 1981r. w hotelu „Monopol” zaczeły dziać się różne rzeczy. Raptem nie działały telewizja i telefony. “Gożdzik” żartował :”polskich dróżników ponownie zaskoczyła zima”. Mieliśmy być jednak “zawiani” inaczej. Chyba korzystaliśmy z wewnętrznej hotelowej centrali telefonicznej. Poważnie zaniepokojony zadzwoniłem więc do chłopaków mieszkających w innych pokojach starając się n.p. obudzić, nieżyjacego już dziś, Andrzeja Martulę (student historii i socjologii UŁ), strasząc go, że podobno Jaruzel ogłosił stan wyjątkowy.

Andrzej z właściwym sobie zwariowanym poczuciem humoru: „Matysiak, stan wyjątkowy to wyjątkowa okazja aby się wreszcie k…a wyspać! A z tym Jaruzelem to pogadam póżniej”, po czym odłożył słuchawkę. Póżniej Martula próbował nam wmówić, że ten stan wyjątkowy to jakiś nowy wybryk/montaż Marcina Wolskiego i Andrzeja Zaorskiego z programu "60 minut na godzinę" (wówczas bardzo popularny rodzaj kabaretu w radio), ale nikt mu już nie wierzył.

W telewizji zmyliła nas flaga polska, ale póżniej swój obleśny pysk pokazał ten wymoczek Jaruzel. Miny nam zrzedły, kiedy pokazali śliniącego się Jaruzela, powtarzającego społeczeństwu w koło te same sowieckie zaklęcia. Gen. Jaruzelski powołując WRON-ę, wystąpił przeciwko polskiej nadziei, ze swoim „stanem wyjątkowym”. Darek, „Generał” stwierdził: „No to mamy żle zrobiony „Teleranek”, dobrze, że nie mam jeszcze dzieci”. Natomiast Piotrek trafnie zauważył: ”Wreszcie te ciemne okulary od gen. Pinocheta mu się przydały…

Po krótkiej naradzie i nasłuchu ze wszystkich możliwych żródeł, nasza grupa (Piotr Walczak – mgr prawa,asystent na wydziale prawa UŁ, Andrzej S. Gożdzikowski – student prawa UŁ, przewodniczący łódzkiego ZMD, Darek Sowiński „Generał”, student administracji UŁ, Andrzej Martula – student historii i socjologii UŁ i Jacek K. Matysiak – student historii i socjologii) zdecydowała się opuścić hotel Monopol. Nastał czas dyktatorów, obrady demokratów będą musiały poczekać na lepsze czasy…

                                                      CO ROBIĆ?

Padał obficie, tańczył przed naszymi rozbieganymi oczyma, biały wspaniały, gęsty śnieg na otwartym olbrzymim pustym placu ( jakby chciał ochłodzić nasze rozpalone głowy), ale przechodząc przez niego na stację kolejową wiedzieliśmy: nad Polskę naszych nadziei nadlatywały czarne wroniaste chmury. Skończył się festiwal „Solidarności”, mundurowi komuniści, przynajmniej w telewizji, gasili światło nadziei, wyrzucając za drzwi Wolność. Tę białą niepewność rozdzierały tylko kościelne dzwony nawołujące wiernych na poranne nabożeństwo. Tym razem dzwony biły jak na alarm, tylko śnieg sypał mocno, jakby nic się nie wydarzyło. Zanuciłem “Piosenkę o rzeczach białych” popularnego w naszym gronie Jana Krzysztofa Kelusa. „Ciszej”, rzucił delikatnie „Generał”, „pewnie to już nielegalne”.

Postanowiliśmy skierować się do domu starego opozycjonisty z Ruchu Wolnych Demokratów ,mec. Adama Pleśniara z którym ucieliśmy dłuższą pogawędkę poprzedniego dnia na Kongresie. Chcieliśmy zasięgnąć jego rady co dalej robić, wierząc, że będzie on wiedział więcej o ogłoszonym stanie wyjątkowym. Baliśmy się.

Obawialiśmy się „kotła” w mieszkaniu Pleśniara i ktoś rzucił pomysł aby na zwiady wysłać Piotrka. Piotrek, asystent na prawie UŁ, dobrze zbudowany, przystojny chłopak miał jedno sztuczne ramię (zakładane razem z koszulą), a drugą rękę miał tylko do łokcia, którą mógł robić wszystko, np. otworzyć puszkę piwa. ”Na pewno SB-ecy zupełnie zgłupieją, jeśli będą go chcieli skuć kajdankami”. Czyli zaplanowaliśmy wojnę psychologiczną z potencjalnymi opiekunami z SB. Jednak „punkt” był już pusty i podjeliśmy decyzję o powrocie do Łodzi, bo i cóż mogliśmy robić w tej sytuacji we Wrocławiu.

                                               POWRÓT DO ŁODZI

Na dworcu kolejowym chodziły patrole wojskowe i paramilitarne, jacyś tajniacy. Bez większych niespodzianek dotarliśmy do Łodzi. W okrojonym składzie wylądowaliśmy na osiedlu studenckim im. Rodzeństwa Fibaków (ok. 5 tys. studentów (licząc waletów) z kilku łódzkich uczelni), a konkretnie w III Domu Studenta (prawo i administracja), gdzie mieszkali Andrzej S. Gożdzikowski i Darek „Generał” Sowiński , oraz gdzie na parterze mieściła się redakcja „Nowsze Drogi” i gdzie w pokoju #13, mieszkałem również ja. Zaobserwowaliśmy wprost tłumy ludzi wyjeżdzajacych z akademików do domów. Zajęcia na uczelniach zostały odwołane.

A więc wojna, koniec epoki w której wyrośliśmy, którą znaliśmy. To już nie lekcja historii z okresu umacniania komunizmu po II wojnie światowej. Teraz mieliśmy dostać tę lekcję na żywo i przeżyć ją jak nasi rodzice w “realu”. Zaczynają się schody. Nadszedł czas odzyskania przez komunę utraconej kontroli nad społeczeństwem. Jak to się skończy, nikt z nas nie wiedział. Wiedzieliśmy tylko, że wchodzimy w nowy świat, którego jeszcze nie znamy. Zrozumiałem wówczas dokładnie złowrogą treść ulotek rozklejanych wcześniej na ulicach Łodzi przez Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej (organizację Andrzeja Salamona i innych): „Socjalizmu będziemy bronić jak niepodległości”, (brrr!)

Wszystko wrzało w młodych, gorących głowach strach, niepewność i zarazem szybko rodząca się gotowość do przyjęcia nagle rzuconego wezwania przez juntę czerwonych aparatczyków, którzy utraciwszy w okresie festiwalu „Solidarności” resztę akceptacji społeczeństwa rozbudzonego najpierw przez Papieża jeszcze w 1979 r., przypomnieli sobie o posiadanych czołgach i innym złomie i zapragneli za wszelką cenę rzucić go w twarz społeczeństwu, aby utrzymać się przy władzy.

                                                       DECYZJA

Po krótkim czasie Andrzej „Gwóżdż”, przyniósł wiadomość, że chłopaki z NZS-u (którego też byliśmy członkami) zakończyli spotkanie w III DS-ie postanowieniem o podjęciu protestacyjnego strajku okupacyjnego w budynku wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, był 14 XII ’81r. Szybko zwołaliśmy spotkanie „dostępnych” (część studentów już wyjechała z Łodzi) koleżanek i kolegów z ZMD i postanowiliśmy, że trzeba w godzinie próby, dochować wierności ideałom i wartościom, które głosiliśmy wcześniej i iść na strajk. Zaprotestować przeciwko próbie gwałtu na naszych wartościach przez „czerwonych sprzedawczyków” którzy w obronie własnej d…y chcą użyć polskie wojsko i nim spacyfikować jak by nie było rodziny żołnierzy.

Wypowiadający się argumentowali, że jeżeli cała Polska stanie (16 grudnia miałbyć strajk generalny!) to czerwony logicznie musi upaść, więc dlaczego odpuścić sobie taką okazję dołożenia komunie… Darek „Generał”, który był odpowiedzialny w naszej grupie m.in. za tzw. zdrowy rozsądek, zabezpieczył zapasy żywności (upewniając się najpierw, że to nie jest protest głodowy), rekwirując przeróżne „słoiki” od różnych panienek z akademika argumentował, że nie jedna wojna w historii została przegrana z powodu braku zaopatrzenia. Przynajmniej głodem nas nie wezmą…

                                                 NA STRAJKU

Dobrze więc zaopatrzeni, niosąc dodatkowo koce dotarliśmy grupą kilkunastu osób (pozostali mieli dojść) na ul. Narutowicza, od strony ul. Składowej, na wydział Prawa i Administracji UŁ, którego budynek łączył się tzw. jamnikiem z Rektoratem Uniwersytetu, na rozpoczynający się strajk okupacyjny , gdzie przyjęto nas głośno i radośnie. Atmosfera była wspaniała, zastaliśmy tam ludzi, którzy naprawdę chcieli tam być i z którymi czuliśmy się wyśmienicie.

Nabieraliśmy pewności siebie, przekonania o własnej sile i nieugiętości wobec „ostatnich, rozpaczliwych podrywów komuny”. Napływały coraz to nowe informacje o strajkach w zakładach pracy, ale i o ich pacyfikacjach. Posłuchać mogliśmy wielu fantastycznych plotek dla podtrzymania ducha, między punktami oporu kursowali kurierzy.

Rozdano czapki studenckie, Jurek Bożyk (znany pianista jazzowy) z kulturoznawstwa grał w oknach 1-go piętra pięknie na akordeonie: I-szą Brygadę i inne melodie Niepodległej. Większość śpiewała, przechodnie wzruszeni zatrzymywali się na ulicy słuchając, niektórzy popłakując. Szczególnie wieczorem mieliśmy prawdziwą ucztę duchową pełną patriotycznych fajerwerków. Na początku było ok. 150 strajkujących, póżniej liczba ta topniała (w nocy) szczególnie drugiego dnia strajku.

Z kadry naukowej była m.in. dziekan z prawa prof.Biruta Petrykowska (b. powstaniec warszawski), z młodszych asystenci Piotr Walczak i Rafał Kasprzyk. Ludzie dzielili się posiadaną żywnością, byli bardzo twórczy w przystosowaniu się do zaistniałej sytuacji.

Narastał też niepokój w związku z napływającymi informacjami. Pamiętam, że na noc barykadowaliśmy krzesłami i czym popadło główne dzwi, bo podchodziły do nas patrole wojskowych i milicji. Dało się wyczuć specjalną życzliwość i bliskość tak między nami jak i z nielicznymi przedstawicielami kadry akademickiej, swoiste braterstwo, oczywiście wiszące w powietrzu wyczuwalne podniecenie wynikające z uczestnictwa w czymś wyjątkowym , niepowtarzalnym i wielkim, właśnie tu i teraz.

Nawet dla weteranów, uczestników poprzedniego strajku okupacyjnego (styczeń- luty’81) na UŁ, czy też strajku solidarnościowego z WSI w Radomiu, obecny strajk posiadał zupełnie nowy, inny jakościowo wymiar. Te poprzednie strajki były swoistymi festiwalami optymizmu, wolności przeżywanych euforii w młodych, otwartych głowach uczestników, dla których rzeczywistość zadawała kłam nauczanej i głoszonej matematyce ustroju.

Rzeczywistość, która była naszym udziałem ukazywała zupełną bezradnosć ustroju komunistycznego, jego „nieradzenie” sobie w zmieniającym się świecie, jego dziewietnastowieczne „ględzenie”, anachroniczne i zarazem niereformowalne sposoby reagowania na rozbudzone konsumpcyjne i niepodległościowe apetyty społeczne. Komunizm na naszych oczach dokonywał harakiri, ale ślepy i głuchy i niereformowalny ostatnim tchnieniem (strasząc nas ruskim, też rannym, przez to grożnym niedzwiedziem), zdecydował się na wyduszenie nas, upadając na nasze patriotyczne nadzieje swoim cuchnącym, rozkładajacym się cielskiem!

Wyczuwaliśmy, że wpadliśmy w ostry zakręt naszej historii, czuliśmy jej tętno i spodziewaliśmy się, że tak jak wiele polskich pokoleń przed nami, możemy zostać wypchnięci za burtę wydarzeń, a może i dalej… Ale nie mogliśmy ot tak, odejść, z podniesionymi rękoma i spuszczonymi głowami, dać zepchnąć się z płaszczyzny podmiotowej w czeluść współczesnych ludzi zniewolonych, bez pokazania przywiązania do resztek wolności, którą odkryliśmy i pielęgnowaliśmy w czasie Festiwalu Solidarności.

                                  PRZYWÓDCY i ATMOSFERA

Gospodarzem i organizatorem strajku był NZS z Leszkiem Owczarkiem (fizyka), Januszem Michalukiem (prawo, moim póżniejszym kolegą z więzienia w Łowiczu, a następnie kolegą z dolnej pryczy w więzieniu w Kwidzynie do grudnia’82) i Mietkiem Rutowiczem (prawo) na czele.

Związek Młodzieży Demokratycznej „dostarczył” na strajk ponad 20 studentek i studentów, z tej liczby do końca zostało 13 osób, było to więc ok. 30% „stałych” uczestników strajku. Wśród wielu wspaniałych momentów pamiętam zapał, szybkość i fachowosć naszych maszynistek/sekretarek z redakcji „Nowsze Drogi”, które ochoczo wystukiwały dziesiątki odezw, ulotek i tekstów z iście „małpią” sprawnością.

Specjalna grupa „artystów” zajeła się produkcją niezliczonych plakatów, karykatur, haseł, którymi następnie inna grupa oplakatowywała budynek, tworząc w ten sposób „czytelnię” uliczną dla mieszkańców miasta Łodzi.

Pamiętam przystojnego Adama Hohendorffa, idealistę z polonistyki, z imponująca czupryną organizujacego pracę ulotkową. Nie trzeba było wielkiej wyobrażni, żeby widzieć, że jesteśmy ludzką barykadą straceńców i nie trudno było sobie dopowiedzieć jak to wszystko się skończy. Wzięcie siłą naszej reduty, było punktem honoru, dla tych ludzi bez honoru.

Trudno było jednak nie zaprotestować swoim młodym życiem, w sytuacji kiedy wiedzieliśmy co tracimy i co w tej historycznej chwili traci cały polski Naród. Odbierano nam prawo do Wolności. Wyobrażałem sobie, że podobną wspaniałą atmosferę mogli przeżywać powstańcy Warszawy przed walką w pierwszych godzinach powstania. Duch wspaniałych przodków jakby wstąpił w nas, ogarniał i wypełniał gorączką namiętności patriotycznej nasze umysły i wchodził w zakamarki okupowanego budynku, naszej reduty.

                                               ODEZWA ZMD

W nocy z 14 na 15 XII spotkaliśmy się we własnym „związkowym” gronie i postanowiliśmy wystąpić z odezwą ZMD do swoich członków (studenci, uczniowie, pracownicy ) i mieszkańców Łodzi. Pamiętam dobrze formuowanie odezwy/ulotki i prace nad jej poprawianiem, w tym asystenta wydziału prawa, mgr. Piotrka Walczaka (orginalnie z Kutna, dziś podobno Strasburg), który w obliczu napływających informacji o pacyfikacjach kolejnych „punktów oporu” na mieście, zasugerował zmianę końcówki odezwy w iście kleebergowskim stylu (gen. F. Kleeberg, po bitwie pod Kockiem 5 maja 1939 roku) zmieniając ją nieco: „jeszcze Polska nie …umarła”. Brzmiało to bardzo poważnie i popsuło nam trochę humory.

„Generał” zapewnił nas, że mamy zaopatrzenia na ok. 4 dni strajku i nic nie powinno się zmarnować. „Nie ruszamy się stąd dopóki wszystkiego nie zjemy!” odpowiedziała mu nerwowa salwa śmiechu. Grunt to poczucie humoru. Trzeba dalej strajkować! Ale śmieszne! Żywności przybywało od mieszkańców Łodzi, donoszących nam ciągle rozmaite smakołyki.

Gorzej było z nadchodzącymi meldunkami łączników ze strajków z miasta. W końcu doszło do tego, że zrozumieliśmy, że tylko my prowadzimy ostatni strajk okupacyjny w Łodzi, pozostałe spacyfikowano. Konkluzja nasuwała się sama. Niedługo uderzą.

Budynek Prawa i Administracji (który okupowaliśmy) przy ul.Narutowicza połączony był z budynkiem Rektoratu UŁ długim „jamnikiem”, który będąc bogato oplakatowany (dotyczyło to również murów i okien) stał się atrakcją dla przechodniów, rodzajem ostatniego wykrzyknika sprzeciwu przeciwko próbie zawracania biegu historii i woli Narodu przez czerwonych sprzedawczyków. Rano dowiedzieliśmy się, że strajk opuścili przez okno pracownicy naukowi, ale kilku zostało np. Piotrek Walczak.

Drugiego dnia strajku mieliśmy i my poznać prawdziwy smak stanu wojennego. 15 grudnia po południu atmosfera wokół nas zaczeła gęstnieć, na przeciwko budynku na rozległym placu opierającym się o Park Staszica, plac Dąbrowskiego i Uniwersytecką pojawiły się nowe siły milicji i ZOMO w pełnym rynsztunku bojowym wyposażone w wozy bojowe i armatki wodne. Z niepokojem oglądaliśmy , krótkie pistolety maszynowe w dłoniach umundurowanych dryblasów.

Do tego dochodziły informacje z nasłuchu zachodnich rozgłośni o śmiertelnych ofiarach w czasie pacyfikacji punktów oporu w różnych miejscach w kraju. Było jasne, że przygotowują się do szturmu na budynek. Chłopakom udało się stworzyć przesłonę przez unieruchomienie ruchu tramwajowego, zatrzymywały się też autobusy. Przybywało też ludzi (ok. 2 tysięcy) wspomagających nas na ulicy Narutowicza bezpośrednio przed budynkiem. Ktoś trafnie określił ich naszą „izolacją”.

Uaktywniły się różne autorytety z apelami, usiłujące wynegocjować jakieś wyjście w sytuacji nadchodzącego szturmu. Pamiętam biskupa Bejze i prezydenta Łodzi, Niewiadomskiego, namawiali oni nas na przerwanie okupacji budynku, obiecując jakieś tam gwarancje. Było wiadomo, że to już koniec „w ten czy inny sposób”. Część ludzi wyszła z biskupem, Bożyk grał na harmonii. Przybywało jednak zrozpaczonych ludzi przed budynkiem, przez otwarte okna nawiązywane były ostatnie rozmowy.

                       WIZYTA MEC. KAROLA GŁOGOWSKIEGO

Dla naszej grupy duże znaczenie miało przybycie naszego ideowego „krewnego”, mec. Karola Głogowskiego, w latach poprzedniej „odnowy” z 1956r. jednego z liderów Ruchu Młodych Demokratów, póżniej uczestnika Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO), opornego opozycjonisty i lidera RWD procesującego się przez lata z komuną.

Karol (jak o nim mówiliśmy) roztoczył przed nami scenariusz mających nastąpić wydarzeń. Oddziały milicji i ZOMO spacyfikowały już wszystkie inne strajki w mieście, nasza reduta była ostatnią. Nie było wątpliwości, że nas rozwalą, przegonią, ta junta już udowodniła, że nie cofnie się przed niczym: „Jesteście młodzi i potrzebni do dalszej walki o Wolną Polskę. Wasz okupacyjny strajk już trwa długo i jest ostatni w miescie. Jeśli zostaniecie tutaj dalej, oni są gotowi was zaatakować i zniszczyć to ostatnie gniazdo oporu w miescie, na swoich warunkach. Rozważcie przerwanie strajku, ta walka będzie trwała dalej, to tylko pierwsza faza , będziecie potrzebni do dalszej walki. Proponuję wam tylko przerwę i przegrupowanie. Wyjdżcie ze mną, rozpierzchnijcie się, zobaczymy jaki będzie dalszy bieg wydarzeń. Nie oddawajcie im inicjatywy, bo oni mają teraz przewagę i są gotowi was zmiażdzyć”.

                      KONIEC STRAJKU – 15 GRUDNIA OK. 16.00

Następna narada. Maciek Jankowski (dziś prawnik, b. vice u ministra Cezarego Grabarczyka, który też podobno strajkował), Piotrek Walczak, Gosia Mysera, postanowili zostać i skorzystać z wcześniej opracowanego planu ucieczki NZS-u przez Rektorat. Pamiętam dość ostrą wymianę zdań z Maćkiem Jankowskim, który domagał się zmiany decyzji i walki do końca w budynku z oddziałami pacyfikacyjnymi. Zdecydowana większość wypowiedziała się za wyjściem w ostatniej chwili.

                                          PIEKŁO

ZOMO zaczeło już atak, usłyszeliśmy wystrzały petard, kiedy nasza grupa znalazła się przy dzwiach głównych. Kiedy wydostaliśmy się z budynku i ZOMO ruszało do ataku, w środku zostało jeszcze kilkanaście osób, z okna wychylił się Janusz Michaluk krzycząc abyśmy ich nie opuszczali, bo strajk upadnie. W pewnym momencie użył słowa”zdrada” co wkurzyło Andrzeja S.Gożdzikowskiego i to on odkrzyknął „My się jeszcze z tobą policzymy Michaluk!”. Jedna z osób pozostałych w budynku dostała ataku padaczki, rozległy się krzyki, prośby o lekarza, który pobiegł do budynku.

W powietrzu wisiał dym z właśnie wystrzeliwanych petard z gazem łzawiącym i ten potworny huk, łomot uderzanych pał o tarcze zbliżających się oddziałów-falangi ZOMO, krzyki i wrzaski ludzkie. Piekło.

Zdecydowaliśmy się zwartą grupą przebić wzdłuż budynku prawa, jamnika i Rektoratu w lewo przez Park Staszica w kierunku akademików. Zapadał już zmierzch, w powietrzu duszący dym, biedni, chroniący nas ludzie (izolacja) zmieszała się już z atakującymi.

Bardzo mała widoczność, tylko krzyki „naprzód!” i „szybciej!” na szpicy biegł „Gwóżdż” (Andrzej S.Gożdzikowski), „Prezydent” Zbyszek Natkański (historia, socjologia) i Jacek K. Matysiak (historia, socjologia), dalej Wanda Bubienko (prawo), Mariusz Gałęziewski (prawo), Andrzej Martula (historia, socjologia), „Generał”Darek Sowiński (administracja), Jan Widuliński (prawo, etnografia), Bronek Kaźmierczak (prawo), Bogdan Chmielewski (prawo).

Jak wspomniałem wyżej Piotrek Walczak (asystent na prawie), Małgosia Mysera (prawo, która nieco "oberwała" podczas ucieczki) i Maciek Jankowski (prawo), który w tym momencie bardziej "trzymał" ze swoimi kolegami z roku z NZS niż z nami, pozostali w budynku (kilkanaście osób) jeszcze przez kilka minut (może jeszcze kogoś pominąłem, za co przepraszam, np.wcześniej wyszły jeszcze dziewczyny, które przepisywały ulotki).

Pamiętam twarze, gesty, niestety nie pamiętam nazwisk. Pamiętaliśmy tylko, aby nie upaść, nie dać się zadeptać, lub oddzielić, poruszaliśmy się ciasno w zwartym biegu trzymając swoje plecaki, nakryci kocami. Poczułem się jak uchodzące z obławy dzikie zwierzę: kierunek i ciała napędzane strachem pragnące wyrwać się z tego piekła. Nie trzeba było wyższych przeżyć, wszyscy biegnąc płakaliśmy „jak bobry”, zachłystując się powietrzem o dużym stężeniu gazu łzawiącego, co chwilę ktoś czymś dostawał, zwykle wystrzeloną puszką gazu, ale pamiętam, że jedna osoba z naszej grupy dostała też żle wycelowanym kamieniem przeznaczonym dla ZOMO. No, cóż…

Wszędzie płacze, wycia, okrzyki wściekłości i bezsilności, warkot wozów bojowych, hałas wściekłej walki, huk wybuchających petard i wycie syren bojowych skotów, migotanie świateł i głośne ustawiczne okrzyki:gestapo!”. Na placu Dąbrowskiego stały milicyjne budy. Nie wszyscy zdołali uciec. Dziewczyna w brązowym kożuszku, która chciała uciec przez ogrodzenie na Składowej, została zmieciona z niego pałami ZOMO-ców i zatłuczona, jak się póżniej rozeszło, na śmierć.

Rozwścieczeni ZOMO-cy wpadli za ludzmi do stojącego tramwaju i autobusu pałując wszystkich bez wzgędu na wiek i płeć. Cóż zrobić, ludzmi rządziła rozpacz, strach i chęć udowodnienia sobie, że jeszcze jest się człowiekiem.

Bardzo żle znosili tę „atmosferę” ludzie w okularach. Po prostu nic nie było widać! Mieliśmy cholernie dużo szczęścia i oczywiście pomogło nam to, że byliśmy zwartym, zgranym zespołem. Straty własne: sińce, obolałe ciała i jak podkreślił niezadowolony „Generał” : „sporo nawet nie otwartych słoików z wytwornościami !, no i kilka potłuczonych w czasie manewru wycofania…”. Lubiliśmy go za ten relaksujący styl komunikacji w trudnych sytuacjach.

Atakujące oddziały ZOMO i milicji natrafiły tylko na opór murów, zamkniętych barykadą drzwi, pozostający przez chwilę po wyjściu naszej grupy, koledzy uciekli przez Rektorat i okno, żadnych bohaterskich zmagań czy obrony nie było, dlatego dopatrywanie się jakichś podziałów, czy różnic między nami nie ma naprawdę sensu.

Jedynym zabawnym epizodem z tej całej naszej próby „powstrzymania” stanu wojennego było wtargnięcie, w trakcie pacyfikowania strajku, dzielnej grupy ZOMO do Rektoratu UŁ i spałowania obradującego tam aktywu egzekutywy KU PZPR. Mimo protestów, wymachiwania partyjnymi legitymacjami (które rozwścieczeni ZOMO-wcy darli!), towarzysze przeszli „chrzest bojowy” pod pałkami swoich organów. Następnie zapakowano ich do cieżarówki i zawieziono na komendę, na ul. Lutomierską, gdzie w mgnieniu oka rozpoznał ich jako „swoich”, ich SB-cki opiekun mjr Tabaczkiewicz, zwracając się do ZOMO-ców „No i kogo żeśta mi tu kurwa przywieżli?!”.

                                                 BOHATERSTWO

Wydaje się (jak to bywa w historii), że prawdziwymi bohaterami byli mieszkańcy Łodzi , którzy nas wspierali, żywili i w końcowej fazie strajku stanowili „izolację” ochraniajacą strajkujących i oni w konsekwencji ponieśli największe koszta tego całego przedsięwzięcia, któremu nadano imię strajku okupacyjnego na UŁ w stanie wojennym w dniach 14/15 XII 1981r. To im my uczestnicy strajku jesteśmy winni wdzięczność i podziękowania, inaczej ZOMO stłukło by nas na „kwaśne jabłko”, albo jeszcze bardziej…

                                                   PO STRAJKU

Większość naszej grupy stanowił skład redakcji „Nowsze Drogi” (nazwa powstała na 1-szym strajku okupacyjnym na Historii, z tego co pamietam jako ironiczna alternatywa do miesięcznika KC PZPR „Nowe Drogi” i w swojej winecie miała horyzontalnie znak amerykańskiego dolara $ z przecinającymi go dwiema drogami obiecywaliśmy lepszą przyszłość). Wracaliśmy pobici na duchu i ciele.

Poznaliśmy już umiłowanie władzy, ciepło i humanizm „odgrzanego” w stanie wojennym komunizmu. Teraz musieliśmy się zastanowić jak żyć w nowej programowanej dla nas absurdalnej rzeczywistości, zakonspirować teraz już nielegalne redakcyjne i prywatne materiały, przyjrzeć się temu staremu/nowemu potworkowi, który w połowie grudnia 1981 r. zaczął bezwzględnie ingerować w nasze dotychczasowe życie w sposób znany większości z nas jedynie z książek historycznych lub opowieści "starych" opozycjonistów.

ZMD w Łodzi był najbardziej radykalnym okręgiem w kraju, przyjął formę politycznej organizacji młodzieżowej działającej na wyższych uczelniach, starszych klasach szkół średnich i w zakładach pracy (tak wymyśliliśmy w Łodzi, że trzeba scementować i napompować patriotyzmem młodzież licealną, studencką i pracowniczą do 30 lat, żeby legalnie wygrać przyszłość). W siedzibie Okręgu przy ul.Piotrkowskiej 78, odbywały się słynne „spotkania czwartkowe” z ciekawymi ludzmi i szkolenia organizacyjne.

„Nowsze Drogi” (do stanu wojennego wyszły 22 numery – w cyklu dwu tygodniowym) publikowały materiały informacyjne, tropiąc jednocześnie korupcję (tuż przed stanem wojennym redaktor naczelny otrzymał pozew do sądu w/s ujawnienia żródeł informacji artykułu opisującego defraudację mienia w jednym z zespołów szkół zawodowych). Dodatkowo środowisko „Nowszych Dróg” rozpoczeło akcję integrującą przepływ informacji wewnątrz związkowej w kraju: 7/X/81 wyszedł pierwszy ogólnokrajowy numer BID (Biuletyn Informacyjny Demokratów), pod redakcją Leszka Kukuły i Jadwigi Wodzyńskiej. Wydawaliśmy też „Zeszyty Nowszych Dróg”.

Latem 1981r, ZMD zorganizowało m.in. integrujący środowiska obóz szkoleniowy we Włodzimierzowie k/Sulejowa, gdzie wykładowcami byli m.in. Józef Śreniowski (KOR) i mec. Karol Głogowski (RWD).

Póżniej dowiedziałem się z materiałów IPN-u, że zarezerwowano mnie do pokazowego procesu sądowego, na podstawie dekretu o stanie wojennym, przewidzianego dla liderów okupacyjnego strajku na UŁ (pozycja:„Kryptonim „HECA”.Pacyfikacja strajku studentów łódzkich na wydziale prawa UŁ w 1981 r., Łódż, 2006 ”. Miałem być jednym z oskarżonych obok Leszka Owczarka, Jerzego Banacha i Rafała Kasprzyka za czynną rolę podczas strajku, od pomysłu tego jednak odstąpiono (całe szczęście!). Mogłem zaliczyć parę lat!

Zostałem zatrzymany przez trzech z SB, 5 maja’82, póżniej dołek na ul. Lutomierskiej i resztę pór roku praktycznie spędziłem za kratkami (ale w doborowym towarzystwie!), od 10 V w ZK Łowicz (nie objęła mnie amnestia 22lipca) i od 2 VIII do 4 XII’82 w ZK Kwidzyń. Tam przeżyłem drugą trudniejszą dla nas pacyfikację, tym razem więzienną, będącą odpowiedzią na nasz bunt odpowiadający na zakaz widzeń z rodzinami, dalej 10 dniową głodówkę protestacyjną (tylko woda), ale o tym przy innej okazji.

Jacek K. Matysiak

Reklama
Poprzedni artykułZwiązek Europejskich Republik Niemieckich – strzały z Rosomaka!
Następny artykułJeśli już to Sarajewo nie Berlin, ale to tylko dywagacja

57 KOMENTARZE

  1. Stan wojenny
    Zastał mnie w sytuacji, kiedy mama złamała rękę na grudniowym lodzie i potem przyszły święta, ja, młoda dziewczyna, stałam w kolejkach i szykowałam potrawy tak, jak ona mi mówiła.

    Było w domu zmartwienie i strach, moja starsza siostra pracowała w biurze Solidarności, w Warszawie przy Mokotowskiej. Starsza siostra, ale młoda dziewczyna. Tak się złożyło, że na naszym blokowym podwórku mieszkało trochę ludzi zagrażających systemowi, m. in. Romaszewski. Na podwórku ubecy stali, jeden taki w czapce z lisim ogonem był mimo czapki tak zziębnięty i tak żałosny, że mój ojciec, mimo lęku o starszą córkę, śmiechu nie mógł powtrzymać i w gębę mu się zaśmiał, a tamten zębami zagrzechotał.

    Moje wspomnienie strajku na uczelni to jest wiosna roku 1989. Zimna woda i spanie na twardym, nauczyciele akademiccy początkowo przyłączyli się do strajku, a potem próbowali wybić nam z głowy te głupie pomysły i opuścili strajk razem z tymi studentami, którzy czuli się zagrożeni. Tymi, którzy na trójach jechali. Przykro było patrzeć na ich początkowy zapał i potem na ucieczki.

    Ludzie z miasta przynosili nam jedzenie, głodu nie było. Były gitary i śpiew, Obława, obława, na dzikie wilki obława i tak jak napisałeś – była myśl, porozumienie, rozmowy, gdybanie o przyszłości.

    Nikt nas wtedy nie rozbił, choć grozili, ale czas się rozmroził, rozeszliśmy się w spokoju, nadszedł 4 czerwca i uspokoił. Tak studenci, jak nauczyciele, wszyscy, ci, co ryzykowali i ci, co dali dupy – wrócili do normalności, każdy z poczuciem zwycięstwa.

    • Witaj Solano,
      “Były gitary i śpiew,”… to właśnie co jest/było nie fizyczne, ale najtrwalsze, zostanie na zawsze z nami. Właśnie wróciłem z Martinez (CCC), (bywała tu Helena Modrzejewska i Henryk Sienkiewicz u dr. płk.Strencla – teścia słynnego przyrodnika John’a Muir’a) gdzie przy polskim kościele, działa Stowarzyszenie Polsko-Amerykańskie na Wschodnia Zatokę San Francisco (EBPAA).

      Miejscowa polska grupa teatralna dała spektakl m.in. w plenerze n.t. stanu wojennego. Nawet mieli ZOMO z pałami, rzucane historyczne zdjęcia na okoliczne ściany i płonący koksownik! Oczywiście skisłe zaklęcia Jaruzela na szerokim ekranie, kilka interesujących aranżacji scen rodzajowych, przesłuchania, zeznania, rozmowy w celach, wspomnienia, znane potężne piosnki liryczno-patriotyczne, w sumie dość interesująca reżyseria Andrzeja Korewickiego. Brawo.

      Oczywiście pachnie to wszystko smaczną potrawą pozytywistyczną w stosunku do zgromadzonej licznie publiczności (w tym wielu młodych ludzi! ok. 200 osób). Na koniec ciepłe, okrągłe rozmowy przy ulubionym rodzaju wina (Bóg tak daleko, a Napa Valley tak blisko…).

      Wyszło (szydło z worka) na to, że wysiłek zapłonął sukcesem i (zaraza patriotyczna) poszedł pod strzechy. W sumie był to bardzo udany wieczór… Aż ciepło robi się od tego polskiego grudnia… Pozdrawiam ze szczyptą polskości.
      Jacek.

      • Fajnie, że przypomniałeś o co wtedy szło
        bo już dzisiaj nikt nie pamięta. To znaczy, ci którzy wiedzą, albo raczej – wiedzieli, udają niepamięć. Widziałem na własne oczy, jak dewotka od Ducha Świętego HGW, była w wielkiej rozterce ideowo-duchowej, czy zezwolić na marsz ,,z okazji” 13 Grudnia. Więc z krajowej perpektywy – wielki wstyd. Podwójny albo potrójny.
        Raz, że bydło czerwone święci triumfy – ,,njuz” ostatnich dni to książka Jaruzelskiego, biednego, schorowanego starca. Dwa, że ujawnili się nowi, społeczni, adwokaci sowieckich namiestników z WRON-y, i to w zupełnie niezwykłych miejscach. Trzy, że wszystkim, którzy mają pełną michę, ciepłą posadkę i przedpłacone wczasy w Egipcie, zwisa w jakim obudzą się Landzie, albo priwislanskim kraju.
        Patrząc na to wszystko zupełnie chłodnym spojrzeniem, wstyd się przyznać, że brało się w tym udział. Tym większy, że nikt nie mówi już o tych stu pomordowanych ,,oficjalnie” i tych ,,w tajemniczych okolicznościach”. Za to pełno wynurzeń komunistycznych trupów. I starych trepów z ludowego wojska, co ,,trudną misję” mieli do spełnienia.
        Coś jakby starych SS-manów i ,,rycerski” Wehrmacht zaprosić na obchody Powstania 44.

        • To nowe media wyprowadziły
          To “nowe” media wyprowadziły Polaków w pole, daleko od tego co powinno być dla nas ważne.

          “Coś jakby starych SS-manów i ,,rycerski” Wehrmacht zaprosić na obchody Powstania 44.”

          Dobrze to ująłeś to tyko inna perspektywa. To zwycięzcy piszą narrację czasu (historię). Nieraz wiele czasu musi upłynąć, żeby rzeka prawdy wróciła na swoje koryto, ale tylko kontrast (którego użyłeś) potrafi w nas obudzić sumienie i głód prawdy. Rozedrzeć jak brzask czeluść nocy. Pozdrawiam.
          Jacek.

          • Żałuję, że nie wiedziałam
            Nie utrzymujemy kontaktów z Polonią i żałuję, że nie wiedzieliśmy o tym wydarzeniu. Żałuję, że nie wiedziałam, że tam będziesz, grabę byśmy sobie uścisnęli. Martinez jest bardzo blisko, co więcej – wczoraj byliśmy w tamtych okolicach.
            Pozdrawiam 🙂

          • Narrację piszą nie tylko czerwone truchła
            ale również ,,nasi”. I to jest prawdziwy dramat. Kiedy słucham, dzisiaj, Frasyniuka albo, bezkompromisowego niegdyś, Borusewicza – robi mi się niedobrze. Powrócił ze Stanów Rozpłochowski, wydał wspomnienia, jeździ po Polsce i opowiada jak to było.
            Bo cała prawda, jak wtedy, zawarta jest w Bibule, albo w biuletynach IPN.
            To tylko drobne analogie do 1979 roku. SB robiło już tylko ,,kulturalne” naloty a Moczulski ze swoim KPN urządzał manifestacje pod Grobem Nieznanego Żołnierza.Byliśmy 10 potęgą gospodarczą świata, a kartki były tylko na cukier.

          • @ojciec_milicjant
            “(…) Byliśmy 10 potęgą gospodarczą świata,…(…)”, sam świetnie znałem te “osiągnięcia”, chyba w 1976 byłem wśród zwycięzców Olympiday Wiedzy o PiŚW. Hohoho!, to były zgrabne stare numery…
            Rozpłochowski z tego co pamiętam, był tu w kalifornijskiej zamrażalce czasu w Sacramento, przez wiele ładnych lat. To zrozumiałe, wiedza o PRAWDZIE jest w ludziach i dokumentach. W ludziach nie zepsutych zębem finansowej rozkoszy.
            Kartki na cukier w kraju buraka cukrowego, powinny spłonąć ze wstydu… Pozdrawiam.
            Jacek.

          • syfmalaria
            10 na pewno nie, ale był niezły przemysł precyzyjny, optyczny, maszynowy, chemiczny.
            Dla Niemców do dziś polska minitokarka to sprzęt kultowy.
            Ściągają teraz od nas resztki tych urządzeń za ciężkie pieniądze. Nawet zajechane do szczętu są droższe od obecnie produkowanych na świecie.
            Szkoda że to co dobre szlag trafił.
            W potężnym mieście wojewódzkim likwidują jedyny wydział chemii na uniwersytecie, bo po prostu już nie ma przemysłu chemicznego.
            Zalewamy świat drewnem kominkowym, węglem drzewnym, woskiem pszczelim, i tanim inżynierem.

          • Tak Chlorze – rozjebano wszystko, do gołej ziemi.
            Mijam poniemieckie fabryki, które na Dolnym Śląsku BYŁY WSZĘDZIE i nadawały ŚWIATU ton. To tutaj (w małej wsi) urodził się Wernher von Braun. Tutaj produkowano silniki do Me262 oraz rakiet V2. Tutaj, w małej mieścinie, facet wynalazł i opatentował stół rozkładany i produkował meble do pałacu Buckingham. Mijam jeszcze, w drodze do pracy, ruiny największej na świecie fabryki chusteczek. To tylko z ,,mojego podwórka”.
            Kiedy Niemcy(zachodni) zorientowali się, tuż po zjednoczeniu, że upadek przemysłu DDR oznacza jednocześnie dezindustrializację całych landów, po burzliwej debacie w Bundestagu – decyzją polityczną, zatrzymano ten proces.
            My – jako 40 milionowy naród – nie mamy niczego. Nawet ,,polskie wódki” to coś jak ,,polskie banki”.
            .

          • @chlor
            Szkoda, że polskie elity prześcigują się w odczytywaniu życzeń sąsiednich mocarstw, a nie chcą rozpocząć dyskusji o tym jak ratować Polskę. Mści się wychowanie komunistyczne, własność jest niczyja, rzeczywistość może się radykalnie zmienić, wejdż teraz, zrób kasę i będziesz ustawiony.
            To jakiś niedorozwój wyższych potrzeb społecznych. Kompletny brak zaufania do większych idei, poza swoim nosem, swoim interesem, może interesem swojego sponsora. Nic wyżej, głębiej, bogaciej, kompletna klapa. To coś takiego jak w Afganistanie, własny i “rodzinny” interes, brak ambicji pro państwowych i ten brak myślenia o przyszłosci państwa.

            Przydałoby się trochę “chloru” na tą infekcję egoizmu i korupcji.
            Pozdrawiam.
            Jacek.

  2. Stan wojenny
    Zastał mnie w sytuacji, kiedy mama złamała rękę na grudniowym lodzie i potem przyszły święta, ja, młoda dziewczyna, stałam w kolejkach i szykowałam potrawy tak, jak ona mi mówiła.

    Było w domu zmartwienie i strach, moja starsza siostra pracowała w biurze Solidarności, w Warszawie przy Mokotowskiej. Starsza siostra, ale młoda dziewczyna. Tak się złożyło, że na naszym blokowym podwórku mieszkało trochę ludzi zagrażających systemowi, m. in. Romaszewski. Na podwórku ubecy stali, jeden taki w czapce z lisim ogonem był mimo czapki tak zziębnięty i tak żałosny, że mój ojciec, mimo lęku o starszą córkę, śmiechu nie mógł powtrzymać i w gębę mu się zaśmiał, a tamten zębami zagrzechotał.

    Moje wspomnienie strajku na uczelni to jest wiosna roku 1989. Zimna woda i spanie na twardym, nauczyciele akademiccy początkowo przyłączyli się do strajku, a potem próbowali wybić nam z głowy te głupie pomysły i opuścili strajk razem z tymi studentami, którzy czuli się zagrożeni. Tymi, którzy na trójach jechali. Przykro było patrzeć na ich początkowy zapał i potem na ucieczki.

    Ludzie z miasta przynosili nam jedzenie, głodu nie było. Były gitary i śpiew, Obława, obława, na dzikie wilki obława i tak jak napisałeś – była myśl, porozumienie, rozmowy, gdybanie o przyszłości.

    Nikt nas wtedy nie rozbił, choć grozili, ale czas się rozmroził, rozeszliśmy się w spokoju, nadszedł 4 czerwca i uspokoił. Tak studenci, jak nauczyciele, wszyscy, ci, co ryzykowali i ci, co dali dupy – wrócili do normalności, każdy z poczuciem zwycięstwa.

    • Witaj Solano,
      “Były gitary i śpiew,”… to właśnie co jest/było nie fizyczne, ale najtrwalsze, zostanie na zawsze z nami. Właśnie wróciłem z Martinez (CCC), (bywała tu Helena Modrzejewska i Henryk Sienkiewicz u dr. płk.Strencla – teścia słynnego przyrodnika John’a Muir’a) gdzie przy polskim kościele, działa Stowarzyszenie Polsko-Amerykańskie na Wschodnia Zatokę San Francisco (EBPAA).

      Miejscowa polska grupa teatralna dała spektakl m.in. w plenerze n.t. stanu wojennego. Nawet mieli ZOMO z pałami, rzucane historyczne zdjęcia na okoliczne ściany i płonący koksownik! Oczywiście skisłe zaklęcia Jaruzela na szerokim ekranie, kilka interesujących aranżacji scen rodzajowych, przesłuchania, zeznania, rozmowy w celach, wspomnienia, znane potężne piosnki liryczno-patriotyczne, w sumie dość interesująca reżyseria Andrzeja Korewickiego. Brawo.

      Oczywiście pachnie to wszystko smaczną potrawą pozytywistyczną w stosunku do zgromadzonej licznie publiczności (w tym wielu młodych ludzi! ok. 200 osób). Na koniec ciepłe, okrągłe rozmowy przy ulubionym rodzaju wina (Bóg tak daleko, a Napa Valley tak blisko…).

      Wyszło (szydło z worka) na to, że wysiłek zapłonął sukcesem i (zaraza patriotyczna) poszedł pod strzechy. W sumie był to bardzo udany wieczór… Aż ciepło robi się od tego polskiego grudnia… Pozdrawiam ze szczyptą polskości.
      Jacek.

      • Fajnie, że przypomniałeś o co wtedy szło
        bo już dzisiaj nikt nie pamięta. To znaczy, ci którzy wiedzą, albo raczej – wiedzieli, udają niepamięć. Widziałem na własne oczy, jak dewotka od Ducha Świętego HGW, była w wielkiej rozterce ideowo-duchowej, czy zezwolić na marsz ,,z okazji” 13 Grudnia. Więc z krajowej perpektywy – wielki wstyd. Podwójny albo potrójny.
        Raz, że bydło czerwone święci triumfy – ,,njuz” ostatnich dni to książka Jaruzelskiego, biednego, schorowanego starca. Dwa, że ujawnili się nowi, społeczni, adwokaci sowieckich namiestników z WRON-y, i to w zupełnie niezwykłych miejscach. Trzy, że wszystkim, którzy mają pełną michę, ciepłą posadkę i przedpłacone wczasy w Egipcie, zwisa w jakim obudzą się Landzie, albo priwislanskim kraju.
        Patrząc na to wszystko zupełnie chłodnym spojrzeniem, wstyd się przyznać, że brało się w tym udział. Tym większy, że nikt nie mówi już o tych stu pomordowanych ,,oficjalnie” i tych ,,w tajemniczych okolicznościach”. Za to pełno wynurzeń komunistycznych trupów. I starych trepów z ludowego wojska, co ,,trudną misję” mieli do spełnienia.
        Coś jakby starych SS-manów i ,,rycerski” Wehrmacht zaprosić na obchody Powstania 44.

        • To nowe media wyprowadziły
          To “nowe” media wyprowadziły Polaków w pole, daleko od tego co powinno być dla nas ważne.

          “Coś jakby starych SS-manów i ,,rycerski” Wehrmacht zaprosić na obchody Powstania 44.”

          Dobrze to ująłeś to tyko inna perspektywa. To zwycięzcy piszą narrację czasu (historię). Nieraz wiele czasu musi upłynąć, żeby rzeka prawdy wróciła na swoje koryto, ale tylko kontrast (którego użyłeś) potrafi w nas obudzić sumienie i głód prawdy. Rozedrzeć jak brzask czeluść nocy. Pozdrawiam.
          Jacek.

          • Żałuję, że nie wiedziałam
            Nie utrzymujemy kontaktów z Polonią i żałuję, że nie wiedzieliśmy o tym wydarzeniu. Żałuję, że nie wiedziałam, że tam będziesz, grabę byśmy sobie uścisnęli. Martinez jest bardzo blisko, co więcej – wczoraj byliśmy w tamtych okolicach.
            Pozdrawiam 🙂

          • Narrację piszą nie tylko czerwone truchła
            ale również ,,nasi”. I to jest prawdziwy dramat. Kiedy słucham, dzisiaj, Frasyniuka albo, bezkompromisowego niegdyś, Borusewicza – robi mi się niedobrze. Powrócił ze Stanów Rozpłochowski, wydał wspomnienia, jeździ po Polsce i opowiada jak to było.
            Bo cała prawda, jak wtedy, zawarta jest w Bibule, albo w biuletynach IPN.
            To tylko drobne analogie do 1979 roku. SB robiło już tylko ,,kulturalne” naloty a Moczulski ze swoim KPN urządzał manifestacje pod Grobem Nieznanego Żołnierza.Byliśmy 10 potęgą gospodarczą świata, a kartki były tylko na cukier.

          • @ojciec_milicjant
            “(…) Byliśmy 10 potęgą gospodarczą świata,…(…)”, sam świetnie znałem te “osiągnięcia”, chyba w 1976 byłem wśród zwycięzców Olympiday Wiedzy o PiŚW. Hohoho!, to były zgrabne stare numery…
            Rozpłochowski z tego co pamiętam, był tu w kalifornijskiej zamrażalce czasu w Sacramento, przez wiele ładnych lat. To zrozumiałe, wiedza o PRAWDZIE jest w ludziach i dokumentach. W ludziach nie zepsutych zębem finansowej rozkoszy.
            Kartki na cukier w kraju buraka cukrowego, powinny spłonąć ze wstydu… Pozdrawiam.
            Jacek.

          • syfmalaria
            10 na pewno nie, ale był niezły przemysł precyzyjny, optyczny, maszynowy, chemiczny.
            Dla Niemców do dziś polska minitokarka to sprzęt kultowy.
            Ściągają teraz od nas resztki tych urządzeń za ciężkie pieniądze. Nawet zajechane do szczętu są droższe od obecnie produkowanych na świecie.
            Szkoda że to co dobre szlag trafił.
            W potężnym mieście wojewódzkim likwidują jedyny wydział chemii na uniwersytecie, bo po prostu już nie ma przemysłu chemicznego.
            Zalewamy świat drewnem kominkowym, węglem drzewnym, woskiem pszczelim, i tanim inżynierem.

          • Tak Chlorze – rozjebano wszystko, do gołej ziemi.
            Mijam poniemieckie fabryki, które na Dolnym Śląsku BYŁY WSZĘDZIE i nadawały ŚWIATU ton. To tutaj (w małej wsi) urodził się Wernher von Braun. Tutaj produkowano silniki do Me262 oraz rakiet V2. Tutaj, w małej mieścinie, facet wynalazł i opatentował stół rozkładany i produkował meble do pałacu Buckingham. Mijam jeszcze, w drodze do pracy, ruiny największej na świecie fabryki chusteczek. To tylko z ,,mojego podwórka”.
            Kiedy Niemcy(zachodni) zorientowali się, tuż po zjednoczeniu, że upadek przemysłu DDR oznacza jednocześnie dezindustrializację całych landów, po burzliwej debacie w Bundestagu – decyzją polityczną, zatrzymano ten proces.
            My – jako 40 milionowy naród – nie mamy niczego. Nawet ,,polskie wódki” to coś jak ,,polskie banki”.
            .

          • @chlor
            Szkoda, że polskie elity prześcigują się w odczytywaniu życzeń sąsiednich mocarstw, a nie chcą rozpocząć dyskusji o tym jak ratować Polskę. Mści się wychowanie komunistyczne, własność jest niczyja, rzeczywistość może się radykalnie zmienić, wejdż teraz, zrób kasę i będziesz ustawiony.
            To jakiś niedorozwój wyższych potrzeb społecznych. Kompletny brak zaufania do większych idei, poza swoim nosem, swoim interesem, może interesem swojego sponsora. Nic wyżej, głębiej, bogaciej, kompletna klapa. To coś takiego jak w Afganistanie, własny i “rodzinny” interes, brak ambicji pro państwowych i ten brak myślenia o przyszłosci państwa.

            Przydałoby się trochę “chloru” na tą infekcję egoizmu i korupcji.
            Pozdrawiam.
            Jacek.

  3. Stan wojenny
    Zastał mnie w sytuacji, kiedy mama złamała rękę na grudniowym lodzie i potem przyszły święta, ja, młoda dziewczyna, stałam w kolejkach i szykowałam potrawy tak, jak ona mi mówiła.

    Było w domu zmartwienie i strach, moja starsza siostra pracowała w biurze Solidarności, w Warszawie przy Mokotowskiej. Starsza siostra, ale młoda dziewczyna. Tak się złożyło, że na naszym blokowym podwórku mieszkało trochę ludzi zagrażających systemowi, m. in. Romaszewski. Na podwórku ubecy stali, jeden taki w czapce z lisim ogonem był mimo czapki tak zziębnięty i tak żałosny, że mój ojciec, mimo lęku o starszą córkę, śmiechu nie mógł powtrzymać i w gębę mu się zaśmiał, a tamten zębami zagrzechotał.

    Moje wspomnienie strajku na uczelni to jest wiosna roku 1989. Zimna woda i spanie na twardym, nauczyciele akademiccy początkowo przyłączyli się do strajku, a potem próbowali wybić nam z głowy te głupie pomysły i opuścili strajk razem z tymi studentami, którzy czuli się zagrożeni. Tymi, którzy na trójach jechali. Przykro było patrzeć na ich początkowy zapał i potem na ucieczki.

    Ludzie z miasta przynosili nam jedzenie, głodu nie było. Były gitary i śpiew, Obława, obława, na dzikie wilki obława i tak jak napisałeś – była myśl, porozumienie, rozmowy, gdybanie o przyszłości.

    Nikt nas wtedy nie rozbił, choć grozili, ale czas się rozmroził, rozeszliśmy się w spokoju, nadszedł 4 czerwca i uspokoił. Tak studenci, jak nauczyciele, wszyscy, ci, co ryzykowali i ci, co dali dupy – wrócili do normalności, każdy z poczuciem zwycięstwa.

    • Witaj Solano,
      “Były gitary i śpiew,”… to właśnie co jest/było nie fizyczne, ale najtrwalsze, zostanie na zawsze z nami. Właśnie wróciłem z Martinez (CCC), (bywała tu Helena Modrzejewska i Henryk Sienkiewicz u dr. płk.Strencla – teścia słynnego przyrodnika John’a Muir’a) gdzie przy polskim kościele, działa Stowarzyszenie Polsko-Amerykańskie na Wschodnia Zatokę San Francisco (EBPAA).

      Miejscowa polska grupa teatralna dała spektakl m.in. w plenerze n.t. stanu wojennego. Nawet mieli ZOMO z pałami, rzucane historyczne zdjęcia na okoliczne ściany i płonący koksownik! Oczywiście skisłe zaklęcia Jaruzela na szerokim ekranie, kilka interesujących aranżacji scen rodzajowych, przesłuchania, zeznania, rozmowy w celach, wspomnienia, znane potężne piosnki liryczno-patriotyczne, w sumie dość interesująca reżyseria Andrzeja Korewickiego. Brawo.

      Oczywiście pachnie to wszystko smaczną potrawą pozytywistyczną w stosunku do zgromadzonej licznie publiczności (w tym wielu młodych ludzi! ok. 200 osób). Na koniec ciepłe, okrągłe rozmowy przy ulubionym rodzaju wina (Bóg tak daleko, a Napa Valley tak blisko…).

      Wyszło (szydło z worka) na to, że wysiłek zapłonął sukcesem i (zaraza patriotyczna) poszedł pod strzechy. W sumie był to bardzo udany wieczór… Aż ciepło robi się od tego polskiego grudnia… Pozdrawiam ze szczyptą polskości.
      Jacek.

      • Fajnie, że przypomniałeś o co wtedy szło
        bo już dzisiaj nikt nie pamięta. To znaczy, ci którzy wiedzą, albo raczej – wiedzieli, udają niepamięć. Widziałem na własne oczy, jak dewotka od Ducha Świętego HGW, była w wielkiej rozterce ideowo-duchowej, czy zezwolić na marsz ,,z okazji” 13 Grudnia. Więc z krajowej perpektywy – wielki wstyd. Podwójny albo potrójny.
        Raz, że bydło czerwone święci triumfy – ,,njuz” ostatnich dni to książka Jaruzelskiego, biednego, schorowanego starca. Dwa, że ujawnili się nowi, społeczni, adwokaci sowieckich namiestników z WRON-y, i to w zupełnie niezwykłych miejscach. Trzy, że wszystkim, którzy mają pełną michę, ciepłą posadkę i przedpłacone wczasy w Egipcie, zwisa w jakim obudzą się Landzie, albo priwislanskim kraju.
        Patrząc na to wszystko zupełnie chłodnym spojrzeniem, wstyd się przyznać, że brało się w tym udział. Tym większy, że nikt nie mówi już o tych stu pomordowanych ,,oficjalnie” i tych ,,w tajemniczych okolicznościach”. Za to pełno wynurzeń komunistycznych trupów. I starych trepów z ludowego wojska, co ,,trudną misję” mieli do spełnienia.
        Coś jakby starych SS-manów i ,,rycerski” Wehrmacht zaprosić na obchody Powstania 44.

        • To nowe media wyprowadziły
          To “nowe” media wyprowadziły Polaków w pole, daleko od tego co powinno być dla nas ważne.

          “Coś jakby starych SS-manów i ,,rycerski” Wehrmacht zaprosić na obchody Powstania 44.”

          Dobrze to ująłeś to tyko inna perspektywa. To zwycięzcy piszą narrację czasu (historię). Nieraz wiele czasu musi upłynąć, żeby rzeka prawdy wróciła na swoje koryto, ale tylko kontrast (którego użyłeś) potrafi w nas obudzić sumienie i głód prawdy. Rozedrzeć jak brzask czeluść nocy. Pozdrawiam.
          Jacek.

          • Żałuję, że nie wiedziałam
            Nie utrzymujemy kontaktów z Polonią i żałuję, że nie wiedzieliśmy o tym wydarzeniu. Żałuję, że nie wiedziałam, że tam będziesz, grabę byśmy sobie uścisnęli. Martinez jest bardzo blisko, co więcej – wczoraj byliśmy w tamtych okolicach.
            Pozdrawiam 🙂

          • Narrację piszą nie tylko czerwone truchła
            ale również ,,nasi”. I to jest prawdziwy dramat. Kiedy słucham, dzisiaj, Frasyniuka albo, bezkompromisowego niegdyś, Borusewicza – robi mi się niedobrze. Powrócił ze Stanów Rozpłochowski, wydał wspomnienia, jeździ po Polsce i opowiada jak to było.
            Bo cała prawda, jak wtedy, zawarta jest w Bibule, albo w biuletynach IPN.
            To tylko drobne analogie do 1979 roku. SB robiło już tylko ,,kulturalne” naloty a Moczulski ze swoim KPN urządzał manifestacje pod Grobem Nieznanego Żołnierza.Byliśmy 10 potęgą gospodarczą świata, a kartki były tylko na cukier.

          • @ojciec_milicjant
            “(…) Byliśmy 10 potęgą gospodarczą świata,…(…)”, sam świetnie znałem te “osiągnięcia”, chyba w 1976 byłem wśród zwycięzców Olympiday Wiedzy o PiŚW. Hohoho!, to były zgrabne stare numery…
            Rozpłochowski z tego co pamiętam, był tu w kalifornijskiej zamrażalce czasu w Sacramento, przez wiele ładnych lat. To zrozumiałe, wiedza o PRAWDZIE jest w ludziach i dokumentach. W ludziach nie zepsutych zębem finansowej rozkoszy.
            Kartki na cukier w kraju buraka cukrowego, powinny spłonąć ze wstydu… Pozdrawiam.
            Jacek.

          • syfmalaria
            10 na pewno nie, ale był niezły przemysł precyzyjny, optyczny, maszynowy, chemiczny.
            Dla Niemców do dziś polska minitokarka to sprzęt kultowy.
            Ściągają teraz od nas resztki tych urządzeń za ciężkie pieniądze. Nawet zajechane do szczętu są droższe od obecnie produkowanych na świecie.
            Szkoda że to co dobre szlag trafił.
            W potężnym mieście wojewódzkim likwidują jedyny wydział chemii na uniwersytecie, bo po prostu już nie ma przemysłu chemicznego.
            Zalewamy świat drewnem kominkowym, węglem drzewnym, woskiem pszczelim, i tanim inżynierem.

          • Tak Chlorze – rozjebano wszystko, do gołej ziemi.
            Mijam poniemieckie fabryki, które na Dolnym Śląsku BYŁY WSZĘDZIE i nadawały ŚWIATU ton. To tutaj (w małej wsi) urodził się Wernher von Braun. Tutaj produkowano silniki do Me262 oraz rakiet V2. Tutaj, w małej mieścinie, facet wynalazł i opatentował stół rozkładany i produkował meble do pałacu Buckingham. Mijam jeszcze, w drodze do pracy, ruiny największej na świecie fabryki chusteczek. To tylko z ,,mojego podwórka”.
            Kiedy Niemcy(zachodni) zorientowali się, tuż po zjednoczeniu, że upadek przemysłu DDR oznacza jednocześnie dezindustrializację całych landów, po burzliwej debacie w Bundestagu – decyzją polityczną, zatrzymano ten proces.
            My – jako 40 milionowy naród – nie mamy niczego. Nawet ,,polskie wódki” to coś jak ,,polskie banki”.
            .

          • @chlor
            Szkoda, że polskie elity prześcigują się w odczytywaniu życzeń sąsiednich mocarstw, a nie chcą rozpocząć dyskusji o tym jak ratować Polskę. Mści się wychowanie komunistyczne, własność jest niczyja, rzeczywistość może się radykalnie zmienić, wejdż teraz, zrób kasę i będziesz ustawiony.
            To jakiś niedorozwój wyższych potrzeb społecznych. Kompletny brak zaufania do większych idei, poza swoim nosem, swoim interesem, może interesem swojego sponsora. Nic wyżej, głębiej, bogaciej, kompletna klapa. To coś takiego jak w Afganistanie, własny i “rodzinny” interes, brak ambicji pro państwowych i ten brak myślenia o przyszłosci państwa.

            Przydałoby się trochę “chloru” na tą infekcję egoizmu i korupcji.
            Pozdrawiam.
            Jacek.

    • @cmss
      Smutne, ale prawdziwe i gorzkie jak zdrowa stara wódka. Jesteśmy powiązani z doświadczeniami ubiegłych pokoleń tym samym sznurem, którym przed egzekucją , NKWD-ści wiązali ręce niektórym polskim oficerom w Katyniu.
      Jesteśmy przylutowani do Polski tym samym ołowiem od którego zapachu zasneli najlepsi jej synowie. Pozdrawiam, dzięki za aktualną pieśń.
      Jacek.

    • @cmss
      Smutne, ale prawdziwe i gorzkie jak zdrowa stara wódka. Jesteśmy powiązani z doświadczeniami ubiegłych pokoleń tym samym sznurem, którym przed egzekucją , NKWD-ści wiązali ręce niektórym polskim oficerom w Katyniu.
      Jesteśmy przylutowani do Polski tym samym ołowiem od którego zapachu zasneli najlepsi jej synowie. Pozdrawiam, dzięki za aktualną pieśń.
      Jacek.

    • @cmss
      Smutne, ale prawdziwe i gorzkie jak zdrowa stara wódka. Jesteśmy powiązani z doświadczeniami ubiegłych pokoleń tym samym sznurem, którym przed egzekucją , NKWD-ści wiązali ręce niektórym polskim oficerom w Katyniu.
      Jesteśmy przylutowani do Polski tym samym ołowiem od którego zapachu zasneli najlepsi jej synowie. Pozdrawiam, dzięki za aktualną pieśń.
      Jacek.

  4. Jasnowidzenie?
    Myślę że artykuł ten można i należy zarchiwizować, bo prawdopodobnie w niedalekiej przyszłości treść jego, po niewielkich przeróbkach, będzie można wykorzystać w odniesieniu do obecnej i zbliżającej się przyszłości.
    Przykładowo fragment “Socjalizmu będziemy bronić jak niepodległości”, zgodnie z moim jasnowidzeniem będzie można propagować jako “niepodległości bronimy i będziemy bronić jak socjalizmu”.
    A będziemy tak bronić bo zdanie ostatniego króla Polski (tekst wisi obecnie w kontrowersjach) miało zawsze i ma nadal wielu zwolenników.
    A w ogóle to w odniesieniu do przeszłych działań wielu działaczy solidarności, a i znacznej części Polaków tu i teraz żyjacych można zastosować powiedzenie “Panie Boże przebacz im bo nie wiedzą co czynią”.

  5. Jasnowidzenie?
    Myślę że artykuł ten można i należy zarchiwizować, bo prawdopodobnie w niedalekiej przyszłości treść jego, po niewielkich przeróbkach, będzie można wykorzystać w odniesieniu do obecnej i zbliżającej się przyszłości.
    Przykładowo fragment “Socjalizmu będziemy bronić jak niepodległości”, zgodnie z moim jasnowidzeniem będzie można propagować jako “niepodległości bronimy i będziemy bronić jak socjalizmu”.
    A będziemy tak bronić bo zdanie ostatniego króla Polski (tekst wisi obecnie w kontrowersjach) miało zawsze i ma nadal wielu zwolenników.
    A w ogóle to w odniesieniu do przeszłych działań wielu działaczy solidarności, a i znacznej części Polaków tu i teraz żyjacych można zastosować powiedzenie “Panie Boże przebacz im bo nie wiedzą co czynią”.

  6. Jasnowidzenie?
    Myślę że artykuł ten można i należy zarchiwizować, bo prawdopodobnie w niedalekiej przyszłości treść jego, po niewielkich przeróbkach, będzie można wykorzystać w odniesieniu do obecnej i zbliżającej się przyszłości.
    Przykładowo fragment “Socjalizmu będziemy bronić jak niepodległości”, zgodnie z moim jasnowidzeniem będzie można propagować jako “niepodległości bronimy i będziemy bronić jak socjalizmu”.
    A będziemy tak bronić bo zdanie ostatniego króla Polski (tekst wisi obecnie w kontrowersjach) miało zawsze i ma nadal wielu zwolenników.
    A w ogóle to w odniesieniu do przeszłych działań wielu działaczy solidarności, a i znacznej części Polaków tu i teraz żyjacych można zastosować powiedzenie “Panie Boże przebacz im bo nie wiedzą co czynią”.