W roku 325-tym po Chrystusie spotykaja sie dwa zrodla, odwiecznie odzywiajace i ksztaltujace kulture europejska, antyczne i zydowskie. Chcac ratowac imperium rzymskie, cesarz Konstanty Wielki zdaje sie jako pierwszy rzucac haslo ?Nicea albo smierc? i czyni chrzescijanstwo w wyniku postanowien zawartych w Nicei religia panstwowa. Przy tym juz na poczatku rodzi sie tradycja pozniejszych podzialow. Europa decyduje sie wybrac wersje Athanasiusa, a odrzucic konkurencyjna forme chrzescijanstwa promowana przez Ariusa, czyniac z jego zwolennikow heretykow.

W miedzyczasie kultura antyczna stala sie kultura grecko-rzymska, a kultura zydowska zydowsko-chrzescijanska. W roku 1992-im James Augusta Joyce opublikuje slawna ?Ulysses?, symbolicznie ukazujaca polaczenie sie tych dwoch kultur. Powiesc przedstawia dzieje zagubionego Zyda podczas jego jednodniowej, przebiegajacej na wzor ?Odysei? Homera wedrowki przez Dublin.
W ten sposob autor przypomina jeszcze raz, iz kultura europejska czerpie nieprzerwanie z dwoch tekstow-zrodel, z zydowskiej Biblii i z antycznych eposow Homera Iliady i Odysei. Gdy Johannes Gutenberg w roku 1444-tym wynajdzie druk, nastapi swego rodzaju pierwsza rewolucja medialna, ktora umozliwi dotarcie tych tekstow do szerokich mas, a jednoczesnie pozwoli reformatorom jak Luther czy Calvin wyrwanie Biblii z rak ksiezy, przetlumaczenie jej z laciny na zrozumialy jezyk i wlasna interpretacje.
Protestantyzm oznaczal demokratyzacje religii, w wyniku czego powstaje arystokratyczno- mieszczanska kultura z wpisanym stanem napiecia miedzy panstwem a religia, przyczynkiem do niepokojow, a jednoczesnie dynamiki rozwijajacej sie Europy.

Aby zrozumiec kulture europejska musimy cofnac sie wiec do strozytnych Grekow, Rzymian i Zydow. O Grakach juz pisalem, spojrzmy teraz w skrocie na Cesarstwo Rzymskie i poczatki chrzescijanstwa.
Zgodnie z legeda Rzym powstal okolo 753-ego roku przed Chrystusem, a zostal zalozony przez bliznikow Romulusa i Remusa, zaadoptowanych przez samotna wilczyce. Trudno powiedziec cos na temat wychowania emocjonalnego dzieci po takiej adopcji, ale Rzym tak czy owak ma zostac najpotezniejszym miastem na swiecie.
Miedzy rokiem 753 a 510 nie dzieje sie nic szczegolnego. Rzym rzadzony jest przez Ertruskow, piratow morskich, ktorych jedynym osignieciem pozostawionym potomnym jest wynalezienie sztucznych szczek.
Pozniej jednak Rzym staje sie republika, res publica = sprawa publiczna. Miedzy 510 a 270 podbita zostaje reszta Italii, a kraj pograza sie w wewnetrznych wojnach miedzy patrycjuszami (arystokracja) a plebejuszami. Wynikiem tych niepokojow jest matka wszystkich konstytucji.
Zgodnie z konstytucja Rzymem rzadzi dwoch konsulow, ktorzy sa rownouprawnieni i wybierani co roku, sprawujac przez ten okres wladze nad wojskiem.
Nastepny w randze jest senat, ktorego czlonkowie nie sa wybierani, a mianowani przez konsulow sposrod dotychczasow urzednikow na czas zycia (ale fucha). To wlasnie w senacie koncentruje sie rzeczywista wladza: stanowienie o wojnie i pokoju, budzecie, polityce zagranicznej itp.
Istnieja tez pojedyncze ministerstwa: censor odpowiada za polityke moralna i podatkowa (prawda, ze niezla kombinacja?), kwestorzy zarzadzaja kasa panstwowa, pretorzy sadownictwem itd.
Lud reprezentuja tzw. trybuni ludowi, przypominaja oni dzisiejsze zwiazki zawodowe, bronia owy lud przed majaca swoje poczatki rowniez w Rzymie biurokracja i maja prawo weta przeciw postanowieniom senatu.

Potege Rzymu jako jakbysmy dzis powiedzieli ?global player? przypieczentowuja wojny punickie, 264-241 i 218-201 przed Chrystusem. Fenicjanie sa narodem handlarzy ze stolica w Kartaginie. W pierwszej wojnie zostaje im odebrana Sycylia i tak kolebka mafii trafia do nowoczesnej Europy, a druga wojna staje sie legenda.

Hannibal, przywodca Fenicjan, pokonuje ze stutysieczna armia i trzydziestu siedmioma sloniami przy ogromnych stratach w dwa tygodnie Alpy, atakuje Rzymian od tylu i mimo wyczerpujacego pierwszego w historii nordic walking na wielka skale, zadaje kleske wojskom rzymskim pod Cannes.
Rzymianom zaglada strach w oczy, co zainspiruje ich do wynalezienia nowej formy walki, tzw. partyzantki, niezwykle waznego odkrycie rowniez dla pozniejszych dziejow Polski.
Pod wodza Fabiusa, zwanego kunktatorem, Rzymianie unikaja otwartej walki i skupiaja sie na odcieciu agresorow od zrodel zaopatrzenia i pojedynczych, ale bolesnych atakach z ukrycia.
W tym samym czasie Scipio kontratakuje w Afryce. Hannibal zostaje wezwany na pomoc i zmeczony podrozami, ponosi kleske pod Zama.
Znienawidzona postac Hannibala staje sie symbolem najwyzszego stopnia zagrozenia. Po porazce Hannibal dalej knuje przeciw Rzymowi, Rzym domaga sie pierwszej w historii ekstradycji, w wyniku czego Hannibal zostaje skazany na wygnanie, gdzie popelnia samobojstwo.
Cesarstwo natomiast staje sie potega swiatowa i w nastepnych 70-ciu latach podbija juz sama Kartagine (trzecia wojna punicka), Hiszpanie, Mazedonie, Grecje i Mala Azje. Tym samym dokonuje aneksji antycznej kultury greckiej.

Jak kazde wielkie imperium, takze Rzym jest ciagle nachodzony przez roznego rodzaju kryzysy, np. finansowe. Podatki z prowincji plyna do kieszeni urzednikow, ktorzy finansuja w ten sposob swoje rozpustne zycie i koszta, przede wszystkim te wyborcze.
Tak jak w USA, w Rzymie urzedy polityczne obejmuja tylko bogaci, albo posiadajacy bogatych sponsorow. Jednoczesnie biednieje spoleczenstwo. Wynikiem jest jak zwykle wojna klas, w tym przypadku partii senackiej i partii ludowej.
Trybuni ludowi bracia Tiberius i Gaius Gracchus staja sie pierwotypem socjalistycznych bohaterow. Dochodzi do wojny domowej, ktora w odroznieniu od majacych nastapic nieco pozniej wydarzen w Rosji, konczy sie zwyciestwem burzuazji.
Powstaja listy smierci, tzw. listy proskrypcyjne przeciwnikow politycznych, dajace przyklad dla wielu pozniejszych, aspirujacych do absolutnej wladzy, nadwyraz ambitnych ?politykow?, jak rozprawiac sie z politycznymi przeciwnikami.

Jednak to nie byl koniec kryzysu. Grany przez Kirka Douglasa Spartakus organizuje powstanie i podejmuje probe wyzwolenia niewolnikow.
Z powodu znacznie slabszego zaplecza logistycznego, mimo niewatpliwych plusow w sztuce walki, niewolnicy i gladiatorzy zostaja pokonani przez Pompejusza i Crassusa. Dowodca wojsk Pompejusz umacnia tym samym swa pozycje, zostaje wyposazony w specjalne pelnomocnictwa i prowadzi zwycieskie wojny przeciw zbuntowanym prowincjom.

Senat natomiast rozprawia sie w tym samym czasie ze spiskiem Desperado Catilina, dajac poczatek przymiotnikowi ?desperacki? , a przy okazji Cicero okazje do jego slawnych retorycznych pytan .

Senat czuje sie po tym sukcesie silniejszy i odmawia Pompejuszowi prawa do specjalnych uprzywilejowanych rent dla jego zolnierzy, tlumaczac sie pewnie duza dziura budzetowa..
Pompejusz czuje sie oszukany i rozwscieczony niczym Rambo po powrocie z Wietnamu, a czym to sie konczy widzielismy w filmie.
Pompejusz zawiera przymierze z Crassusem i zdobywca Galii Juliuszem Cezarem( pierwszy Triumvirat)
Razem rozprawiaja sie z senatem, ale.. gdzie kucharek szesc...tam kazda chce rzadzic. Cezar, ktorego wojska sa doskonale wycwiczone i zaprawione starciami w Galii z Asterixem i Obelixem, rozprawiaja sie z Pompejuszem i cezar sam przejmuje wladze.
Tak konczy sie republika, a imperium rzymskie staje sie cesarstwem.

Jesli chcecie sie dokladnie przyjrzec historii cezara, odsylam do ?Juliusa Caesara? Shakespeara. W roku 44-tym przed Chrystusem Juliusz Cezar byl pewnie tak popularny i tak samotny jak Michael Jackson, bo coz innego skloniloby go do wyznania ?Brutusie i ty przeciwko mnie??.
Juliusz Cezar zostaje zamordowany, a jego przyjaciel Marcus Antonius nawoluje do buntu przeciw spiskowcom i zawiazuje drugi Triumvirat z synem cezara z adopcji Oktawianem i Lepidusem. Razem pokonuja sprzymierzencow Brutusa, a Antonius staje sie naturalnym nastepca cezara, jest u szczytu kariery, a wiec pozostalo mu juz tylko jedno co w zyciu prawdziwy mezczyzna musi jeszcze zrobic, czyli stracic glowe dla kobiety.

Kleopatra, a wlasciwie Kleopatra VII byla ostatnim faraonem Egiptu, w sumie faraonka...starozytny Egipt byl w feminizmie duzo dalej, niz niektore kraje dnia dzisiejszego.
Jednoczesnia wraz z caryca Katarzyna jest to chyba najbardziej intrygujaca i inteligenta kobieta w historii. Swoja ponadprzecietna urode wykorzystala juz za czasow Cezara, aby rzucic sobie do stop najpotezniejszego czlowieka na ziemi i ugruntowac swoja wladze w Egipcie.
Natomiast Antonius traci dla niej glowe calkowicie, rzadzac tylko na jej korzysc, co spotyka sie oczywiscie z oporem w Rzymie. Konsekwencja jest zniszczeniem wojsk i upokorzenie Antoniusa. Sam Antonius slyszac plotke, rozpuszczona zreszta przez Kleopatre,o jej samobojstwie, w roku 30-tym przed Chrystusem popelnia samobojstwo. Dumna Kleopatra podaza za nim jakis czas pozniej, nie pozwalajac zrobic z siebie maskotki intruzow z Rzymu.

Wladca w Rzymie zostaje Octavian i przyczynia sie do rozkwitu panstwa. W miedzyczasie forma cesarstwa tak sie przyjmuje, ze przekazanie wladzy jego synowi Tyberiuszowi odbywa sie bez problemu, a imie ojca Octaviana Cezar staje sie oficjalnym przydomkiem wladcy, od ktorego pozniej wywodza sie okreslenia cesarz i car.

Nastepni ?cezarzy? byli bardziej lub mniej udani W sumie cesarstwo rzymskie trwalo od roku 31-ego przed Chrystusem do 475-ego po Chrystusie.
Po Tyberiuszu nastepuja Kaligula, ktory uczyni swojego konia senatorem, Klaudiusz, ktory jest na tyle glupi, zeby splodzic Nerona, ktory z kolei w przyplywie artystycznego natchnienia spali Rzym, grajac przy tym rhapsodje Homera.
Wina za pozar obarczeni zostana obcy, Chrzescijanie i Zydzi, co w przyszlosci natchnie Hitlera przy politycznym zinterpretowaniu podpalenia Reichstagu.

Nastepcy Nerona wykazuja sie juz wiekszym rozsadkiem. Vespasian, Titus, Trajan, Hadrian i Mark Aurel to przywodcy, ktorzy zapewnili w miare przyzwoite trwanie cesarstwa do roku 180-ego po Chrystusie. Miedzy rokiem 180-tym, a trzecim wiekiem dochodzi do wielu rewolt wojskowych, ktore koncza sie nastaniem kryzysu.
Objawia sie on ograniczeniem swobod obywatelskich, zubozeniem spoleczenstwa, koncem autonomii miast i panstwowym nadzorem nad ?zwiazkami zawodowymi?. Cesarz Diokletian (284-305) pragnie ratowac imperium metoda silnej reki, organizujac cesarstwo na wzor, skutecznych w tamtych czasach, despotycznych wschodnich, orientalnych monarchii, opartych o twarde zasady religijne, zamiast rozwiazlosci panujacej w dekadenckim Rzymie.
Na poczatku przesladowani sa przy tym chrzescijanie, jako konkurenci religijni, lecz juz wkrotce Konstantyn Wielki (325-337) wpada na genialny pomysl, aby to wlasnie bardzo popularne wowczas chrzescijanstwo uczynic religia panstwowa. Jako symbol orientalizacji cesarstwa przenosi on jednoczesnie stolice do Bizancjum, zwanego pozniej Konstantynopolem.

Jezus z Nazaretu, urodzony okolo siedmiu lat przed Chrystusem, ma zmienic losy swiata na wieki.
Wedlug przepowiedni to cudowne dziecko mialo zagrozic krolowi Herodowi, co sklania go do mordu na wszystkich nowonarodzonych. Herod umarl jednak 4 lata przed Chrystusem, a wiec rok narodzin Jezusa musial zostac kiedys zle wyliczony.
Juz w antycznej Grecji kobiety zdradzaly swoich mezow z Bogiem Zeusem, z czego rodzily sie postacii o nadzwyczajnych mozliwosciach, np. Herakles.
Maria, matka Jezusa jest jednak w momencie poczecia dziewica, a maz Marii Jozef jest wtajemniczony i ze wszystkim sie zgadza, za co zostanie kiedys swietym.
Historia Jezusa jest powszechnie znana. Wedruje on czyniac cuda i gloszac nauke pozniejszych hipisow ?make love not war?, zwracajac przy tym szczegolna uwage na moc przebaczenia i braterstwa. Podczas ostatniej wiecerzy dokonuje sie najwazniejsza dla chrzescijan przemiana wino/krew i chleb/cialo, wokol ktorej tworzy sie najpotezniejsza religia na swiecie. Schemat ofiary ostatniej wiecerzy stanie sie kiedys tez jednym z centralnych urojen antysemickich: wyobrazenia o bezczeszczeniu Hostii przez Zydow. Z tego powodu wiekszosc pogromow ( z rosyjskiego pogrom = zniszczenie) bedzie odbywac sie w Wielkanoc.

To, ze chrzescijanstwo stalo sie religia swiatowa zawdzieczamy dwom wydarzeniom. W pierwszym wieku po Chrystusie Rzymianie tlumia krwawo powstanie Zydow, niszczac w roku 70-tym swiatynie w Jerozolimie. To powoduje, ze Zydzi, a wsrod nich takze ci czcacy Jezusa rozproszeni zostaja po calym cesarstwie.
W czasie wielkiego kryzysu w trzecim wieku chrzescijanie ze swoim zaangazowaniem dla biednych, pokrzywdzonych, uposledzonych zyskuja niesamowita popularnosc wsrod zubozalego spoleczenstwa.
Druga najwazniejsza postacia po Jezusie wsrod wyznawcow nowej wiary jest niewatpliwie apostol Pawel. To taki owczesny specjalista od PR i kontaktow z mediami. On wlasnie nadaje chrzescijanstwu ideologiczne fundamenty, idace z duchem czasu. Pawel byl pierwotnie fanatycznym przesladowca chrzescijan, az do momentu gdy podczas drogi do Damaszku spadl z konia w wyniku napadu epilepsji, podczas ktorego mial wizje Chrystusa. Po tym zdarzeniu nawraca sie, przyjmuje chrzest i wlasnie wtedy nadane zostaje mu imie Pawel. W przeciwienstwie do pierwszych Chrzescijan jest on doskonale wyksztalcony i pochodzi ze znakomitej rodziny. Jego listy tworza ideologie chrzescijanska. Podczas swoich licznych podrozy zaklada przytulki chrzescijanstwa w coraz to odleglejszych zakatkach cesarstwa, a haslem staje sie ?Chrzescijanie wszystkich krajow laczcie sie? i to jemu, a nie Piotrowi nalezy sie miano zalozyciela kosciola.

Wraz z wywyzszeniem chrzescijanstwa do miana religii panstwowej, swoja i to nie najmniejsza czesc z tortu zachachmycil biskup rzymski. Przeprowadzke cesarza z Rzymu do Bizancjum wykorzystuje on, aby nazwac sie duchowym cesarzem i przywodca chrzescijan. Posila sie przy tym gra slowna. Jezus mial powiedziec. ?Na tym ?Petrus? (petros po grecku = skala) zbuduje moj kosciol.? Poniewaz Petrus byl przez chwile kiedys w Rzymie, wykorzystano ten zbieg okolicznosci. To, ze fundament papiestwa zostal zbudowany na zarcie, bylo dla samych papiezy troche zbyt kruche. Dlatego falszuja oni dokument pod tytulem ?Donacja Konstantyna ? Wedlug niego Konstantyn mial na lozu smierci przekazac wladze nad swiatem, a szczegolnie swiatem koscielnym papiezowi.
Wiele czasu pozniej humanista Lorenzo Villa odkryje, iz dokument ten byl falszerstwem, ale w tym momencie wladza papieska jest juz tak ugruntowana, ze dopiero reformacja napedzi jej znow stracha.

Na podstawie ? Bildung, alles was man wissen muß? D. Schwanitz

C.d.m.n.

01.07.2009 - 14:27 | dodał:

• przyjaciel Moniki
• Zaloguj się lub zarejestruj by odpowiadać
• | Odsłon: 1092

| Odpowiedz